مطهره آخوندی، مشاور محتوایی برنامه «نغمهها و سرودها» كه از پنجم تیر روانه آنتن رادیو فرهنگ می شود با اشاره به رویكرد تحلیلی این برنامه گفت: این مجموعه میكوشد نقش موسیقی، شعر و همخوانیهای جمعی را در شكلگیری روایتهای اجتماعی و انتقال بیواسطه پیام مردم در مقاطع بحرانی بررسی كند.
مطهره آخوندی، مشاور محتوایی برنامه «نغمهها و سرودها»، درباره اهداف تولید این برنامه توضیح داد: ایده اصلی این برنامه از این پرسش شكل گرفت كه چرا در برخی مقاطع تاریخی، ناگهان شاهد ظهور سرودها، نوحهها یا قطعات همخوانی مردمی هستیم كه خیلی سریع در میان مردم فراگیر میشوند و به نوعی به زبان مشترك یك جامعه تبدیل میشوند. ما تلاش كردیم در این برنامه به جای نگاه صرفاً احساسی، با رویكردی تحلیلی و پژوهشمحور به این پدیده نگاه كنیم.
او با اشاره به اینكه «نغمهها و سرودها» به بررسی نسبت موسیقی، شعر و كنش اجتماعی میپردازد، افزود: در این برنامه میخواهیم نشان دهیم كه یك قطعه موسیقی یا یك نوحه و همخوانی و سرود چگونه میتواند به یك رسانه اجتماعی تبدیل شود. گاهی یك سرود یا یك رجزخوانی مردمی، بدون واسطه نهادهای رسمی، به سرعت در میان مردم منتشر میشود و تبدیل به ابزاری برای بیان احساسات جمعی و حتی شكلدهی به كنشهای اجتماعی و فرهنگی میشود.
آخوندی ادامه داد: یكی از محورهای مهم برنامه، بررسی مفهوم حافظه تاریخی در جامعه است. در واقع ما میخواهیم ببینیم چگونه حافظه نهادینهشده یك ملت، در بزنگاه ها فعال میشود و باعث میشود برخی مضامین یا نغمهها دوباره احیا شوند. این حافظه تاریخی توسط نسلها منتقل شده و حاملان آن میتوانند در بزنگاههای تاریخی، روایتهای مشتركی را در جامعه زنده كنند.
مشاور محتوایی برنامه «نغمهها و سرودها» با اشاره به ساختار برنامه نیز توضیح داد: در هر قسمت یك نمونه مشخص از سرودها، نوحهها یا قطعات همخوانی مردمی انتخاب میشود و سپس با حضور كارشناسان حوزههای مختلف، ابعاد گوناگون آن بررسی میشود؛ از روایت شكلگیری اثر و زمینه اجتماعی تولید آن گرفته تا تحلیل شعر، موسیقی و حتی واكنش مردم به آن. برای ما مهم است كه بدانیم چرا یك اثر خاص میتواند چنین تأثیری در جامعه بگذارد.
او همچنین تاكید كرد: در این برنامه تلاش شده نگاه بینرشتهای داشته باشیم. یعنی علاوه بر موسیقی و ادبیات، از منظر جامعهشناسی، مطالعات فرهنگی و ارتباطات هم به این آثار نگاه كنیم. در واقع میخواهیم نشان دهیم كه یك قطعه یا یك سرود صرفاً یك اثر هنری نیست، بلكه میتواند حامل معناهای اجتماعی و حتی تاریخی باشد.
آخوندی درباره اهمیت پرداختن رسانهای به این موضوعات گفت: به نظر من یكی از وظایف رسانهها ثبت و تحلیل تجربههای جمعی جامعه است. وقتی یك نغمه یا سرود در میان مردم فراگیر میشود، در واقع بخشی از حافظه فرهنگی جامعه را شكل میدهد. اگر این پدیدهها ثبت و تحلیل نشوند، بخش مهمی از تجربه تاریخی ما نادیده گرفته خواهد شد.
وی در پایان افزود: امیدواریم برنامه «نغمهها و سرودها» بتواند فرصتی برای تأمل بیشتر درباره نقش موسیقی و شعر در زندگی اجتماعی مردم فراهم كند و مخاطبان را با لایههای عمیقتری از این آثار آشنا سازد.
برنامه «نغمهها و سرودها» به تهیهكنندگی یلدا احتشامی، با مشاوره محتوایی و نویسندگی و پژوهش مطهره آخوندی و اجرای كارشناسی رادمان رسولی مهربانی، جمعهها ساعت 16 از گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ پخش میشود و علاقهمندان میتوانند آن را از موج اف ام ردیف 106 مگاهرتز یا از طریق برنامه كاربردی ایرانصدا نیز دنبال كنند.
