برنامه رادیویی «مستند فرهنگ» یكشنبه 11 مردادماه با محوریت زندگی، فعالیتها و میراث هنری زندهیاد مرشد ولیالله ترابی، از برجستهترین نقالان و روایتگران داستانهای حماسی و اساطیری ایران، از رادیو فرهنگ پخش میشود.
این مستند، نگاهی به زندگی و فعالیتهای این استاد نقالی دارد و مخاطبان را در فضاهای مختلف زندگی او، از خانه و زورخانه سرتخت شهر ری گرفته تا كلاس نقالی اداره تئاتر و قهوهخانه، همراه میكند؛ مكانهایی كه بخش مهمی از زیست هنری و سنتی او را شكل داده بودند.
مرشد ولیالله ترابی از آخرین یادگاران هنر اصیل نقالی ایران بود؛ هنرمندی كه این شیوه روایتگری را در میان مردم كوچه و بازار آموخت و تا واپسین سالهای زندگی، برای حفظ و تداوم این میراث ارزشمند فرهنگی تلاش كرد.
او سال 1315 در سفیدآب تفرش متولد شد و در كودكی همراه خانواده به تهران آمد و در محله دروازه غار ساكن شد. حضور در این فضای فرهنگی و مردمی، زمینه آشنایی او با فنون نقالی و حضور در محافل سنتی را فراهم كرد. مرشد ترابی پیش از ورود به عرصه نقالی، همچون پدرش به تعزیهخوانی نیز میپرداخت.
نقالیهای مرشد ترابی بر پایه طوماری اجرا میشد كه بر اساس طومار مرحوم حاج حسین بابای مشكین، از نقالان نامدار تهران، تدوین شده بود. این طومار با كوشش استاد داوود فتحعلیبیگی و لاله تقیان با عنوان «مشكیننامه» از سوی انتشارات نمایش منتشر شده است.
مرشد ولیالله ترابی در 12 مرداد 1392 چشم از جهان فروبست و میراثی ماندگار از هنر نقالی و روایتگری ایرانی از خود بر جای گذاشت.
رادیو فرهنگ با پخش برنامه «مستند فرهنگ» ساعت 15:30 روز یكشنبه 11 مردادماه، یاد و خاطره این هنرمند فقید و پاسدار هنر نقالی ایران را گرامی میدارد.